Επιστροφή στην Αρχική σελίδα
H έκρηξη της επανάστασης Οίτη - Βαρδούσια - Γκιώνα
Το Μάρτιο του 1821 έφτασε η είδηση στη Στερεά Ελλάδα από το Μοριά για την κήρυξη της επανάστασης. Ο Γκούρας και ο Πανουργιάς επικράτησαν αμέσως στα Σάλωνα, ενώ στο Λιδορίκι, του οποίου ήταν διοικητής ο Φερχάτ αφέντης, ο οποίος ήταν Αλβανός από την Κόνιτσα. Ο Δήμος Σκαλτσάς, γνωστός και ως Σκαλτσοδήμος, ήταν μπουλουξής διέθετε εξήντα περίπου αρματολούς άριστα οπλισμένους και γυμνασμένους..Στις 23 Μαρτίου σε νυχτερινή σύσκεψη στο εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής με προύχοντες της περιοχής και πρωτοπαλίκαρά του αποφασίστηκε η κήρυξη της επανάστασης . Στις 28 Μαρτίου ο Παπαγεώργης ευλόγησε τα όπλα και τη σημαία του σταυρού και ο Δ. Σκαλτσάς μοίρασε τους άντρες του σε δύο τμήματα. Στο ένα τμήμα αρχηγός ορίστηκε ο ίδιος και στράφηκε κατά του Λιδορικίου, ενώ στο άλλο ο υπαρχηγός του Θοδωρής Χαλβατζής που στράφηκε εναντίον του Μαλανδρίνου. Στο Λιδορίκι οι Τούρκοι αρνήθηκαν να παραδοθούν, οχυρώθηκαν στα σπίτια και άρχισε η μάχη. Οι πυροβολισμοί από την μάχη αντήχησαν στη Γκιώνα και στα Βαρδούσια στην Οίτη μαζί με τους θρήνους για τους πρώτους νεκρούς. Κατά το απόγευμα ο Γιουσούφ αφέντης, αφού ύψωσε λευκή σημαία μετέβη στο στρατηγείο των επιτιθεμένων. Εκεί συμφωνήθηκε η άνευ όρων παράδοση των Τούρκων. Ο Σκαλτσοδήμος μαζί με άλλους μπήκαν στην αγορά και παρέλαβαν τα όπλα των Τούρκων. Στο Μαλανδρίνο οι Τούρκοι έδειξαν περισσότερο πείσμα. Οχυρωμένοι στα σπίτια τους πολέμησαν δύο ημέρες. Αλλά επειδή οι νεκροί τους ήταν πολλοί παρέδωσαν κι αυτοί τα όπλα και την πόλη. Μετά την απελευθέρωση του Λιδορικίου και του Μαλανδρίνου ο Σκαλτσοδήμος κήρυξε επιστράτευση και οι 60 αρματολοί πολλαπλασιάστηκαν και επέλεξαν ως στρατόπεδο το Μακρικάμπι. Αυτό βρίσκεται σε ορεινή θέση και είναι μακρόστενος κάμπος, κατάφυτος από ελατοδάση, μεταξύ Μουσουνίτσας, Μαυρολιθάρι, Καστριώτισσας Σμοκόβου ,Χομίριανης και Αρτοτίνας Αυτό το οροπέδιο διάλεξε ο Σκαλτσοδήμος για να εκπαιδεύσει τους άνδρες του και να πραγματοποιεί τις επιθέσεις του εναντίον των Τούρκων. Και τα κατορθώματά του, όπως ήταν φυσικό ενέπνευσαν τη λαϊκή μούσα που τραγούδησε την ανδρεία και την παλικαριά του.
Ένα δημοτικό τραγούδι για το Δ. Σκαλτσά, που σώζεται σε πολλές παραλλαγές, είναι το παρακάτω.
Του Σκαλτσοδήμου
Στη ρίζα από ένα έλατο κάθεται ο Σκαλτσοδήμος
με την Κρουστάλλω στο πλευρό με την Μπαμπαλοπούλα.
Κάθεται ο Διάκος μια μεριά, δεξιά ο Σκαλτσοδήμος
κι ο Γούλας ο περήφανος κάθεται αλάργα, αλάργα.
Κέρνα ,Κρουστάλλω, κέρνα μας, κέρνα ως που να φέξει.
Κέρνα το Διάκο μια βολά, τον Σκαλτσοδήμο δύο.
Τον Γούλα τον περήφανο μην τον κερνάς να σκάζει.
Σκιάζομαι, Δήμο μ', σκιάζομαι, κακό να μη μας κάμει.
Όσο είναι ο Δήμος ζωντανός, Κρουστάλλω μη φοβάσαι,
εμείς θα ζούμε στα βουνά, στα κλέφτικα λημέρια.
Γεια και χαρά σου Δήμο μου, Δήμο και Σκαλτσοδήμο.
Οι μάχες που έγιναν στην περιοχή
Οι οπλαρχηγοί από το Λιδωρίκι έδωσαν πολλές και σημαντικές μάχες εναντίον των Τούρκων και πραγματοποίησαν αξιόλογες νίκες για τις οποίες δικαιωματικά θριαμβολογούν. Ο ίδιος ο Δ. Σκαλτσάς σε επιστολή του προς τον Μαυροκορδάτο περιγράφει μια από αυτές.
Επιστολή την 19 Ιουλίου 1824 του Δήμου Σκαλτσά.
Προς τον εξοχότατον Γενικόν Διευθυντήν της Δυτικής Χέρσου Ελλάδος Μαυροκορδάτον.
" Σας ειδοποιούμεν τα εδώ τρέχοντα εις τας 14 του παρόντος (Ιουλίου 1824) εκστράτευσε ο Ρούμελης Βαλέσης Δερβίς Πασάς διά τα Σάλωνα με 12.000 χιλ. την αυτήν ημέραν συναντηθήκαμεν και ο πόλεμος ήρχισεν παρευθύς η ώρα ήταν εις τας 3 1/2 της ημέρας και εξ' αυτής της ώρας μέχρι της δωδεκάτης της εσπέρας η μάχη εξηκολούθει αδιακόπως με πολύν θυμόν και με μεγάλην αντίστασιν των ένδοξων Ελλήνων. Μετά εσπέρας έφθασαν εις βοήθειάν μας διάφορα ελληνικά σώματα στρατιωτικά και ερρίφθησαν αμέσως όλοι οι Έλληνες ως λέοντες κατ`επάνω του εχθρού. Αφού του επεριώρισαν όλους τους δρόμους, τον εκτύπησαν από όλα τα μέρη. Εσκότωσαν υπέρ τους χιλίους βαρβάρους. Του επήραν τρία κανόνια, όπου είχον, επτά φορτία φουσέκια και επτά σημαίας. Τις να μετρήση το πλήθος των τουφεκίων, γιαταγανιών και σπαθιών και ομοίων; Πώς να διηγηθή κανείς την λαμπράν νίκην μας; Αι σκηναί, οι γουρνάδες και όλαι αποσκευαί των Τούρκων έγιναν λάφυρα των Ελλήνων. Aλλοι μεν από τους εχθρούς έπεσαν από τους βράχους, άλλοι δε επιάσαντο ζωντανοί από τους Έλληνας, και αν η νύχτα δεν εδιαφέντευε τους αυτούς εχθρούς εχάνοντο όλοι. Ελπίζομεν όμως να εύρωμεν σήμερον πολλοτάτους τρυπωμένους εις τους λόγγους. Ας πανηγυρίση λοιπόν και αυτού η πόλις Μεσολογγίου αυτήν την λαμπράν νίκην, επειδή είναι μία νίκη όπου ομοιάζει με τας πλέον παλαιάς των προγόνων μας. Οι Τούρκοι ετράβηξαν προς το μέρος της Γραβιάς και οι ιδικοί μας τρέχουν από κοντά των ως λέοντες ορυόμενοι και ούτω ελπίζομεν εις την θείαν δύναμιν να τους ξεκάνωμεν όλους ". ταύτα και με το προσήκον σέβας
15 Ιουλίου
Aμπλιανη
ΔΗΜΟΣ ΣΚΑΛΤΣΑΣ.
( Η επιστολή δημοσιεύθηκε από τα ``Ελληνικά Χρονικά )
Η επανάσταση συνεχίζεται ...
Τον Ιούνιο του 1825 ο Σεληχτάρ Πασάς περνάει το Καρπενήσι, φτάνει στη Στίστα και τραβάει προς το Λιδορίκι. Η κατάσταση στην περιοχή είναι αφόρητη. Πείνα και αρρώστιες ξεκληρίζουν τον κόσμο. Μετά την έξοδο του Μεσολογγίου το 1826 έπεσε όλη η Ρούμελη και κάθε αντίσταση στον Τούρκο σταμάτησε. Ο Κιουταχής πλημμύρισε με το στρατό του τη Δωρίδα και για να ξεμπερδεύει μ' αυτήν, αποφάσισε να χτυπήσει τα ορεινά από Πενταγιού και πάνω. Γίνεται τρίωρη μάχη και οι Τούρκοι διώχνονται προς το ποτάμι, τον Κόκκινο. Ο Σκαλτσάς με τα παλικάρια τους κτυπάει από Βοστινίτσα και Γρανίτσα και αφανίζρι του Τούρκους. Οι Έλληνες, όμως, είναι λίγοι και χωρίς βόλια. Έτσι, λίγο αργότερα αναγκάζονται να υποχωρήσουν στο Μακρικάμπι και ο Σκαλτσάς αναχωρεί για το Μοριά
Posted at 01:52 am by aetos
Permalink
